Trong các buổi tham vấn cùng chủ xưởng, có một quan điểm chung khá phổ biến: “Truy xuất nguồn gốc dường như là khái niệm chỉ dành cho những tập đoàn lớn, hoặc khi làm hàng xuất khẩu trực tiếp sang EU. Với quy mô các doanh nghiệp làm gia công, việc áp dụng mã QR liệu có quá phức tạp và tốn kém?”
Thực tế, cái nhìn này đang vô tình khiến doanh nghiệp mất đi một tấm khiên bảo vệ lợi ích và một vũ khí sắc bén trên bàn đàm phán. Truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là một yêu cầu kỹ thuật từ nhãn hàng; đó là công cụ minh bạch hóa giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và định vị lại uy tín trong chuỗi cung ứng.
- Minh bạch dữ liệu
Khi thiếu hệ thống lưu vết thông tin, doanh nghiệp thường rơi vào tình thế thụ động khi có sự cố chất lượng. Hãy thử phân tích một kịch bản thường gặp: Đối tác phản hồi một lô hàng bị lỗi sắc màu sau khi hoàn thiện.
Nếu quản lý thủ công: Quản lý xưởng sẽ phải đối soát lại hàng loạt sổ sách, truy vấn ngược từ tổ may về tổ cắt. Kết quả thường không đồng nhất, các bộ phận có xu hướng đùn đẩy trách nhiệm. Cuối cùng, doanh nghiệp thường phải chịu thiệt hại tài chính vì không thể chứng minh lỗi nằm ở nguyên liệu đầu vào hay do sai sót kỹ thuật tại xưởng. Còn nếu ứng dụng hệ thống số thì chỉ cần quét mã định danh trên sản phẩm, mọi thông tin từ lệnh sản xuất, cuộn vải sử dụng, đến người thực hiện kiểm hóa đều hiển thị rõ ràng.
Vì thế, khi có dữ liệu trong tay, doanh nghiệp sở hữu bằng chứng để làm việc khách quan với nhà cung cấp nguyên liệu hoặc minh bạch hóa năng suất của nhân sự, giúp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí đền bù không đáng có.
- Tấm hộ chiếu cho thị trường quốc tế và niềm tin đối tác
Thế giới đang thay đổi với những quy định khắt khe như Hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số (DPP) của Liên minh châu Âu, dự kiến áp dụng rộng rãi từ năm 2026. Điều này có nghĩa là mỗi chiếc áo phải mang theo một câu chuyện minh bạch từ nguồn gốc sợi đến khâu đóng gói để đủ điều kiện được nhận đơn hàng đi EU/Mỹ.
Thay vì đợi khách hàng yêu cầu mới bắt đầu thay đổi, việc chủ động xây dựng năng lực truy xuất nguồn gốc giúp doanh nghiệp sở hữu điểm cộng tuyệt đối khi chào hàng. Hãy xây dựng niềm tin bằng cách cho khách hàng thấy một hệ thống quản lý chuyên nghiệp: “Mọi sản phẩm của chúng tôi đều được kiểm soát và lưu vết dữ liệu”. Niềm tin đó chính là chìa khóa để giữ chân khách hàng cũ và chinh phục những đơn hàng giá trị cao hơn.
- Những lợi ích về tối ưu vận hành
Truy xuất nguồn gốc không chỉ là để nhìn lại quá khứ mà còn để cải thiện hiệu suất hiện tại:
Hệ thống giúp nâng cao năng lực quản lý chất lượng bằng cách phát hiện sai lỗi ngay tại công đoạn phát sinh. Phát hiện lỗi ở đâu, chấn chỉnh ngay tại đó thay vì đợi đến cuối kỳ mới tổng hợp báo cáo. Điều này giúp giảm thiểu tỷ lệ hàng hỏng một cách bền vững.
Dữ liệu chính xác là chìa khóa để tránh cắt nhầm, phối nhầm vải gây lãng phí, llà vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá trị sản phẩm. Dữ liệu chính xác giúp quản lý đầu tấm vải dư theo từng lô, hạn chế tối đa việc phối kiện lệch màu và lãng phí vải định mức.
Ngoài ra, việc minh bạch hóa quy trình sẽ góp phần nâng tầm văn hóa làm việc tại xưởng may. Khi quy trình rõ ràng, tính tự giác và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xưởng được nâng cao rõ rệt.
- Lộ trình triển khai thực tế và tinh gọn cho SME
Chuyển đổi số không nhất thiết phải là một cuộc đầu tư khổng lồ ngay lập tức. Các doanh nghiệp có thể học hỏi cách làm của các đơn vị đi trước theo phương châm “nghĩ lớn, bắt đầu nhỏ”:
- Số hóa từ khâu “khai sinh”: Áp dụng tem QR ngay từ khâu nhập vải và hạch toán bàn cắt để định danh sản phẩm ngay từ đầu.
- Tận dụng hạ tầng linh hoạt: Sử dụng smartphone hoặc máy tính bảng phổ thông để công nhân quét mã tại các điểm kiểm soát chất lượng, giúp tiết kiệm chi phí mua sắm thiết bị chuyên dụng.
- Tập trung vào điểm mấu chốt: Số hóa khâu Kiểm hóa (May/Là/Hoàn thiện) để thu thập 80% dữ liệu quan trọng nhất của sản phẩm trước khi đến tay khách hàng.
Lời kết: Trong một ngành có biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, sự minh bạch chính là yếu tố sống còn. Truy xuất nguồn gốc không còn là câu chuyện của tương lai hay của riêng các tập đoàn lớn. Đó là giải pháp thực tế giúp các doanh nghiệp SME tự tin kiểm soát vận mệnh của xưởng may và khẳng định vị thế chuyên nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.