Khi nhắc đến thay đổi trong chế độ kế toán, phần lớn doanh nghiệp thường có xu hướng “chờ xem rồi tính”. Nhưng với Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc trì hoãn không còn là một lựa chọn an toàn. Lý do rất đơn giản: những thay đổi lần này không chỉ nằm ở biểu mẫu hay cách trình bày báo cáo, mà đi sâu vào cách doanh nghiệp ghi nhận, xử lý và kiểm soát dữ liệu kế toán ngay từ đầu vào. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu hệ thống vận hành không theo kịp, rủi ro không nằm ở “cuối kỳ”, mà xuất hiện ngay trong từng giao dịch hàng ngày.
Vì sao Thông tư 99 đang tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp vận hành
Điểm đáng chú ý của Thông tư 99 không nằm ở việc “có gì mới”, mà nằm ở việc siết chặt tính nhất quán giữa dữ liệu kế toán và thực tế vận hành. Trước đây, nhiều doanh nghiệp vẫn có thể xử lý chênh lệch số liệu vào cuối kỳ bằng các bút toán điều chỉnh. Tuy nhiên, với định hướng mới, dữ liệu kế toán cần phản ánh đúng bản chất giao dịch ngay từ thời điểm phát sinh. Điều này đặt ra một yêu cầu lớn hơn: hệ thống kế toán không thể đứng tách rời khỏi bán hàng, kho vận hay mua hàng như trước.
Nói cách khác, kế toán không còn là “hậu kiểm”, mà trở thành một phần của dòng chảy vận hành.
Những thay đổi sát sườn mà doanh nghiệp sẽ cảm nhận rõ nhất
Một trong những thay đổi rõ rệt nhất là yêu cầu về tính minh bạch và khả năng truy vết dữ liệu. Doanh nghiệp không chỉ cần số liệu đúng, mà còn phải giải thích được số liệu đó đến từ đâu, hình thành như thế nào và có nhất quán với các hệ thống liên quan hay không.
Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn, nơi dữ liệu không còn nằm ở một bộ phận duy nhất. Khi số liệu bán hàng, tồn kho và kế toán không đồng bộ, việc lập báo cáo tài chính chính xác gần như trở thành một “bài toán chắp vá” liên tục.
Bên cạnh đó, áp lực về tốc độ cũng gia tăng. Chu kỳ báo cáo ngày càng rút ngắn, trong khi yêu cầu về độ chính xác lại cao hơn. Nếu vẫn phụ thuộc vào Excel hoặc các hệ thống rời rạc, bộ phận kế toán sẽ phải xử lý khối lượng công việc lớn hơn nhưng với mức độ kiểm soát thấp hơn.
Nguồn: Internet
Doanh nghiệp đang “vướng” ở đâu khi áp dụng Thông tư 99
Trên thực tế, khó khăn không nằm ở việc hiểu quy định, mà nằm ở việc biến quy định thành quy trình vận hành cụ thể.
Nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng hệ thống hiện tại của mình không được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu mới. Dữ liệu bị phân mảnh giữa nhiều phần mềm khác nhau, quy trình nhập liệu phụ thuộc vào con người, và việc đối soát vẫn mang tính thủ công.
Khi đó, mỗi lần lập báo cáo không khác gì một lần “tổng hợp lại từ đầu”. Điều này không chỉ tốn thời gian mà còn tiềm ẩn rủi ro sai lệch – một rủi ro ngày càng khó chấp nhận trong bối cảnh cơ quan quản lý đang tăng cường kiểm soát dữ liệu.
ERP không phải là lựa chọn nâng cấp mà đang trở thành nền tảng bắt buộc
Một điểm mà nhiều doanh nghiệp thường hiểu chưa đúng là: triển khai ERP không phải để có thêm phần mềm, mà để thiết kế lại cách dữ liệu được tạo ra và luân chuyển trong toàn bộ tổ chức.
Khi hệ thống bán hàng, mua hàng, kho vận và kế toán được kết nối trên cùng một nền tảng, dữ liệu không còn bị nhập lại nhiều lần. Mỗi giao dịch phát sinh đều được ghi nhận ngay lập tức và phản ánh xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống.
Đây chính là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các yêu cầu của Thông tư 99/2025/TT-BTC: số liệu không chỉ đúng, mà còn phải đúng ngay từ đầu và có thể truy vết bất kỳ lúc nào.
Odoo ERP và cách VDX tiếp cận bài toán kế toán theo Thông tư 99
Tại VDX, chúng tôi không tiếp cận bài toán kế toán như một module riêng lẻ, mà là một phần của toàn bộ hệ thống vận hành. Với nền tảng Odoo ERP, các phân hệ từ bán hàng, kho vận, mua hàng đến tài chính – kế toán được kết nối chặt chẽ. Điều này cho phép doanh nghiệp kiểm soát dữ liệu ngay từ điểm phát sinh, thay vì xử lý sai lệch ở cuối kỳ.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần của câu chuyện. Trong quá trình triển khai, VDX thường bắt đầu bằng việc đánh giá hiện trạng hệ thống và quy trình, từ đó thiết kế lại cách doanh nghiệp ghi nhận và luân chuyển dữ liệu. Đây là bước quan trọng giúp đảm bảo rằng hệ thống sau khi triển khai không chỉ đúng chuẩn, mà còn phù hợp với thực tế vận hành. Khi đó, báo cáo tài chính không còn là một sản phẩm được tổng hợp lại, mà là kết quả tự nhiên của toàn bộ hoạt động kinh doanh.
Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu
Việc áp dụng Thông tư 99 không nên được nhìn nhận như một nghĩa vụ tuân thủ đơn thuần. Đây là cơ hội để doanh nghiệp rà soát lại toàn bộ hệ thống kế toán và vận hành của mình. Thay vì bắt đầu bằng việc thay đổi biểu mẫu hay cập nhật phần mềm, doanh nghiệp nên đặt câu hỏi: dữ liệu hiện tại đang được tạo ra như thế nào, có nhất quán giữa các bộ phận hay không, và có thể truy vết khi cần thiết hay không.
Nếu câu trả lời chưa rõ ràng, đó chính là tín hiệu cho thấy đã đến lúc cần một cách tiếp cận bài bản hơn.
Kết luận
Thông tư 99/2025/TT-BTC không chỉ thay đổi cách lập báo cáo, mà đang dần thay đổi cách doanh nghiệp vận hành hệ thống kế toán của mình. Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa và đầu tư vào nền tảng dữ liệu sẽ có lợi thế rõ rệt, không chỉ trong việc tuân thủ mà còn trong khả năng ra quyết định và mở rộng trong tương lai.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang trong quá trình rà soát hệ thống hoặc cân nhắc triển khai ERP để đáp ứng các yêu cầu mới, đội ngũ VDX sẵn sàng đồng hành từ giai đoạn đánh giá hiện trạng đến khi hệ thống vận hành ổn định.