Từ năm 2026, nhiều doanh nghiệp sẽ bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi cách ghi nhận, theo dõi và chuẩn hóa dữ liệu kế toán theo tinh thần của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Với không ít doanh nghiệp, đây không đơn thuần là chuyện đổi mẫu biểu hay cập nhật thêm vài tài khoản kế toán, mà là áp lực thay đổi cả quy trình vận hành tài chính – kế toán bên trong doanh nghiệp.
Điều đáng nói là phần lớn khó khăn không nằm ở lý thuyết kế toán, mà nằm ở câu chuyện rất thực tế: dữ liệu đang rời rạc, quy trình chưa đồng bộ, nhiều phòng ban làm việc tách rời nhau và kế toán vẫn đang xử lý quá nhiều thao tác thủ công bằng Excel.
Khi bắt đầu áp dụng chế độ kế toán mới, những điểm nghẽn này gần như lộ ra toàn bộ. Dưới đây là 5 vướng mắc lớn nhất mà VDX cho rằng khá nhiều doanh nghiệp hiện nay đang dễ gặp phải khi triển khai hạch toán theo chế độ kế toán 2026.
Ảnh: Odoo Apps
-
Dữ liệu giữa các bộ phận không khớp nhau
Đây là vấn đề phổ biến nhất ở nhiều doanh nghiệp vừa và lớn hiện nay. Bộ phận kinh doanh quản lý đơn hàng bằng file riêng. Kho vận theo dõi xuất nhập tồn trên một hệ thống khác. Nhân sự xử lý lương bằng phần mềm độc lập. Trong khi đó, kế toán lại phải tổng hợp dữ liệu thủ công từ nhiều nguồn để hạch toán.
Kết quả là:
- Số liệu thường lệch giữa các phòng ban
- Kế toán mất nhiều thời gian đối chiếu
- Báo cáo tài chính dễ sai sót
- Khó kiểm soát dữ liệu theo thời gian thực
Khi yêu cầu quản trị tài chính ngày càng chặt chẽ hơn theo chế độ kế toán mới, cách vận hành rời rạc này khiến doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng có số nhưng không kiểm soát được số. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển sang triển khai hệ thống ERP để đồng bộ dữ liệu xuyên suốt từ bán hàng, mua hàng, kho, nhân sự đến kế toán tài chính.
Trong đó, Odoo ERP đang được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ khả năng tích hợp toàn bộ quy trình trên cùng một nền tảng duy nhất.
-
Báo cáo tài chính luôn chậm hơn thực tế vận hành
Một vấn đề khác mà nhiều doanh nghiệp gặp phải là ban lãnh đạo không thể có số liệu theo thời gian thực. Trong nhiều trường hợp, báo cáo doanh thu hoặc lợi nhuận chỉ được tổng hợp sau nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần kể từ thời điểm giao dịch phát sinh. Khi đó, dữ liệu đã không còn đủ thuyết phục để phục vụ ra quyết định.
Nguyên nhân nằm ở việc dữ liệu chưa được luân chuyển tự động giữa các bộ phận. Kế toán vẫn phải chờ tập hợp chứng từ, đối chiếu thủ công rồi mới có thể ghi nhận đầy đủ.
Khi doanh nghiệp tăng trưởng nhanh hơn nhưng hệ thống vận hành không thay đổi tương ứng, tốc độ xử lý dữ liệu sẽ trở thành điểm nghẽn rất lớn.
-
Khó kiểm soát công nợ và dòng tiền theo thời gian thực
Không ít doanh nghiệp hiện nay chỉ phát hiện công nợ có vấn đề khi khách hàng đã quá hạn thanh toán khá lâu. Nguyên nhân không phải vì kế toán thiếu năng lực, mà vì dữ liệu công nợ đang bị phân tán:
- Sales theo dõi khách hàng trên CRM
- Kế toán theo dõi công nợ bằng file
- Ban giám đốc xem báo cáo theo kỳ
- Không có dashboard realtime để kiểm soát dòng tiền
Khi áp dụng chế độ kế toán mới, doanh nghiệp sẽ cần khả năng quản trị tài chính sát hơn, nhanh hơn và minh bạch hơn.
Nếu không có hệ thống quản trị tập trung, doanh nghiệp rất dễ gặp tình trạng:
- Doanh thu tăng nhưng dòng tiền âm
- Công nợ tồn đọng kéo dài
- Không kiểm soát được hạn mức khách hàng
- Thiếu dữ liệu để ra quyết định tài chính
Đây là lý do ERP không còn chỉ là phần mềm cho doanh nghiệp lớn, mà đang dần trở thành công cụ vận hành cần thiết ngay cả với doanh nghiệp vừa và đang tăng trưởng nhanh.
-
Áp lực lên đội ngũ kế toán ngày càng lớn nhưng quy trình chưa tối ưu
Nhiều doanh nghiệp hiện nay đang gặp một nghịch lý khá rõ: Khối lượng công việc kế toán tăng liên tục, nhưng quy trình xử lý bên trong gần như không thay đổi suốt nhiều năm.
Kế toán vẫn phải: Nhập liệu lặp đi lặp lại; Chạy đối chiếu thủ công; Xin xác nhận chứng từ qua email hoặc giấy tờ; Tổng hợp báo cáo bằng tay. Điều này khiến đội ngũ kế toán mất rất nhiều thời gian cho công việc vận hành, thay vì tập trung vào phân tích tài chính và hỗ trợ quản trị doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chế độ kế toán mới yêu cầu tính chính xác và khả năng kiểm soát dữ liệu cao hơn, việc tiếp tục duy trì quy trình cũ sẽ tạo áp lực lớn cho cả nhân sự lẫn doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào tối ưu được quy trình sớm sẽ giảm đáng kể chi phí vận hành về lâu dài.
-
Doanh nghiệp triển khai phần mềm nhưng chưa chuẩn hóa quy trình
Đây là một hiểu lầm rất phổ biến: nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng chỉ cần triển khai ERP là có thể giải quyết toàn bộ vấn đề kế toán.
Nhưng trên thực tế, ERP chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đã xác định rõ quy trình vận hành của mình. Nếu dữ liệu đầu vào vẫn thiếu thống nhất, quy trình phê duyệt chưa rõ ràng và các phòng ban vẫn làm việc theo cách riêng, thì dù dùng phần mềm nào, kế toán vẫn phải xử lý sai lệch ở cuối kỳ. Tức là doanh nghiệp có thêm hệ thống, nhưng bản chất vận hành bên trong vẫn chưa thay đổi.
Đó cũng là lý do trong nhiều dự án, việc đầu tiên VDX thực hiện không phải là cài đặt phần mềm, mà là đánh giá và sơ đồ hóa lại toàn bộ quy trình dữ liệu. Chỉ khi quy trình được thiết kế đúng, hệ thống ERP mới có thể tự động hóa thực sự.
Ảnh: Odoo Accounting Demo
Chế độ kế toán 2026 không chỉ là thay đổi nghiệp vụ mà là bài toán vận hành doanh nghiệp
Thực tế cho thấy, phần lớn khó khăn khi áp dụng chế độ kế toán mới không nằm ở việc không hiểu thông tư, mà nằm ở việc hệ thống vận hành hiện tại của doanh nghiệp chưa đủ đồng bộ để đáp ứng yêu cầu quản trị mới.
Khi quy trình còn thủ công và các phòng ban chưa liên kết với nhau, đội ngũ kế toán sẽ luôn phải xử lý trong trạng thái bị động. Ngược lại, những doanh nghiệp bắt đầu chuẩn hóa dữ liệu và triển khai hệ thống quản trị tập trung sớm sẽ có lợi thế rất lớn trong việc kiểm soát tài chính, tối ưu vận hành và thích ứng với các thay đổi về chính sách kế toán trong tương lai.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi theo chế độ kế toán 2026, đây cũng là thời điểm phù hợp để nhìn lại toàn bộ quy trình vận hành tài chính – kế toán hiện tại, thay vì chỉ dừng lại ở câu chuyện cập nhật nghiệp vụ.